1826-2026: 200 χρόνια από τη μάχη της Κόκας (σπηλιές της Κόκας, ορεινή Δωρίδα)

 

Γιάννης Ηλιόπουλος (1933-2026)

 

Τον πρωτοδιαβάσαμε στις «Σελίδες απ’ τη Φωκίδα», έχουμε τα περισσότερα βιβλία του στη ΔΒ Άμφισσας, είχαμε και την τύχη να επιμεληθούμε της έκδοσης του τελευταίου του βιβλίου «Μάχονται οι Δωριείς στην επανάσταση», συνεννοούμενοι τηλεφωνικά μαζί του.  Ο Γιάννης Ηλιόπουλος  έφυγε απ’ τη ζωή στις 13 Ιουλίου 2026 στα 93 του χρόνια. Η εξόδιος ακολουθία του έγινε την επομένη από τον Ι.Ν. Αγ. Παντελεήμονα στα Νέα Κούκουρα Ευπαλίου όπου με βαθιά θλίψη στα πρόσωπα εκατοντάδες Δωριείς και όχι μόνον, αποχαιρέτησαν τον αείμνηστο δάσκαλο, λαογράφο και συγγραφέα. 

Ο γνωστός και με το φιλολογικό ψευδώνυμο Γιάννος Ζωριάνος, γεννήθηκε και έζησε τα παιδικά του χρόνια στο Ζωριάνο. Έζησε το δράμα της απώλειας της δασκάλας μητέρας του και της αδελφής του στον Εμφύλιο. Σπούδασε αριστούχος στη Μαράσλειο Ακαδημία των Αθηνών. Δίδαξε και μόρφωσε γενιές και γενιές παιδιών για δεκαετίες στη Δωρίδα, ιδιαίτερα στα μεταπολεμικά δύσκολα χρόνια. Εγκαταστάθηκε και έζησε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του στα Νέα Κούκουρα Ευπαλίου όπου απέκτησε μια θαυμάσια οικογένεια με παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα. 

Ιστορικός ερευνητής και λαογράφος, συγγραφέας πλήθους βιβλίων για την ιστορία, τα ήθη και τα έθιμα της Δωρίδας. Ασχολήθηκε με την ιστορική έρευνα και την λαογραφία της Δωρίδας αποτυπώνοντας σε σειρά βιβλίων και άρθρων σε περιοδικά, τις μελέτες του, μεγάλη παρακαταθήκη για τους νεότερους και για τους ιστοριογράφους του τόπου. Στον επίσης εκπαιδευτικό, γιο του Κώστα Ηλιόπουλο και σε όλη την οικογένειά του, εκφράζουμε τη βαθύτατη θλίψη μας και τα ειλικρινή συλλυπητήριά μας.

Λουκάς Κόκκινος «Μία εποχή στην κόλαση των Γερμανικών Στρατοπέδων Συγκέντρωσης: Αναμνήσεις ενός ομήρου», 3η έκδοση 2026

 

Έχοντας επιζήσει από τέσσερα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ναζί, ο Βίκτωρ Φράνκλ σημείωνε· «Όλα μπορούν να αφαιρεθούν από έναν άνθρωπο, εκτός από ένα πράγμα: την τελευταία απ’ τις ανθρώπινες ελευθερίες – να επιλέγει τη στάση του σε οποιεσδήποτε συνθήκες». Με τη μεγαλύτερη πιθανότητα να μην συναντήθηκαν ποτέ, τα λεγόμενά του έτυχαν αξιοθαύμαστης εφαρμογής απ’ τον Λουκά Κόκκινο (1928-2020) έναν 16χρονο Αμφισσέα που συνελήφθη από τα στρατεύματα κατοχής το 1944 στις Καρούτες.

Κατόπιν μετήχθη στην Αθήνα, στα κρατητήρια της οδού Μέρλιν, στο Χαϊδάρι και από εκεί μεταφέρθηκε τον Μάιο, στη Γερμανία, όπου φυλακίστηκε σε στρατόπεδα συγκέντρωσης ως κρατούμενος με το νούμερο «84523» στο Νοεγκάμεν, το Φάλκεζεν και το Ζαξενχάουζεν, ασθένησε κι έπειτα από την ανάρρωσή του μεταφέρθηκε για ελαφριά εργασία σε κρεματόρια. Απελευθερώθηκε από τους Ρώσους του Κόκκινου Στρατού ένα χρόνο αργότερα (23 Απριλίου 1945). Πήγε στο Βερολίνο και λίγους μήνες μετά επέστρεψε στην Άμφισσα. Δύσκολες οι συνθήκες επιβίωσης.

 Υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία, εργάστηκε σκληρά, έκαμε οικογένεια. Και παραλλάσσοντας τους γνωστούς στίχους του Γ. Ρίτσου «τόσα χρόνια πολιορκημένοι από στεριά και θάλασσα όλοι πεινάνε, όλοι σκοτώνονται και κανένας δεν πέθανε», τόσα χρόνια κατακλυσμένοι από διαφημίσεις ανέσεων, στην πλειονότητα χορτασμένοι κι αλλοτριωμένοι, ένας δεν λησμόνησε!

Το 2009 ο Λουκάς Κόκκινος κυκλοφόρησε σε βιβλίο τις συνταρακτικές αναμνήσεις του: «Μία εποχή στην κόλαση των Γερμανικών Στρατοπέδων Συγκέντρωσης: Αναμνήσεις ενός ομήρου». Το βιβλίο  συγκίνησε κι υποκίνησε έρευνες, μελέτη κι ανάδυση κι άλλων παρόμοιων περιπτώσεων. Σεμνά αλλ’ ανυποχώρητα ο συγγραφέας αγωνιζόταν και για το τεράστιο θέμα των οφειλόμενων γερμανικών αποζημιώσεων. Έφυγε απ’ τη ζωή στις 22 Φεβρουαρίου του 2020. Η έκδοση εξαντλήθηκε και οι δικοί του προχώρησαν σε νέα, 3η έκδοση του βιβλίου- ντοκουμέντου.

Ας σημειωθεί ότι στις Αναμνήσεις παρατίθενται Παραρτήματα  με Χάρτη των κυριότερων ναζιστικών στρατοπέδων και Κατάλογος των γερμανικών αυτών κολαστηρίων. Ακόμη εμπλουτισμένη Βιβλιογραφία και διευθύνσεις στο διαδίκτυο, με ιστορικά στοιχεία και πληροφορίες σχετικά με τα γεγονότα του φρικιαστικού αυτού εγκλήματος πολέμου.

Παρουσίαση ετοιμάζεται το προσεχές διάστημα, όπου εκεί θα ειπωθούν και θα δειχθούν, όσα με τίποτε δεν πρέπει να λησμονούνται. Μαζί με την έκφραση επαίνου στην κ. Ευαγγελία Κοκκίνου, κόρη του αείμνηστου Λουκά για τις φροντίδες της επανέκδοσης, υπενθυμίζουμε την άποψη του Γιούργκεν Χάμπερμας, ότι η συλλογική μνήμη δεν είναι απλή υπόθεση παρελθόντος· είναι πεδίον όπου κρίνεται το πολιτικό παρόν και το μέλλον.

 

Οι φίλοι της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Άμφισσας

Beyond Borders 2026 - What remains once the obvious is removed?

 

BEYOND BORDERS   ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΚΑΣΤΕΛΛΟΡΙΖΟΥ     11η Έκδοση, 23-30 Αυγούστου 2026   Τι μένει, αν αφαιρέσεις το προφανές;

Με κεντρικό ερώτημα «Τι μένει αν αφαιρέσεις το προφανές;», το Beyond Borders επιστρέφει με την 11η διοργάνωσή του, μετατρέποντας για ενδέκατη συνεχή χρονιά, το Καστελλόριζο σε σημείο συνάντησης δημιουργών, επαγγελματιών και κοινού από όλο τον κόσμο, επιβεβαιώνοντας ότι το ντοκιμαντέρ δεν αποτελεί μόνο μέσο καταγραφής της πραγματικότητας, αλλά και πράξη ευθύνης συμμετοχής και βαθύτερης κατανόησης του κόσμου που μοιραζόμαστε. H φετινή διοργάνωση επιλέγει να στρέψει το βλέμμα της σε όσα συχνά παραμένουν αθέατα: στις ανθρώπινες εμπειρίες που διαφεύγουν των κυρίαρχων αφηγήσεων, στις λεπτές αποχρώσεις της Ιστορίας και στη δύναμη που έχει το το ντοκιμαντέρ να δημιουργεί χώρο για διάλογο, κριτική σκέψη και ουσιαστική κατανόηση. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις, οι ανθρωπιστικές κρίσεις και η αμφισβήτηση θεμελιωδών αξιών επαναπροσδιορίζουν τη συλλογική μας πραγματικότητα, το Beyond Borders παραμένει πιστό στην αποστολή του: να αναδεικνύει ιστορίες που υπερβαίνουν σύνορα, στερεότυπα και βεβαιότητες, υπερασπίζοντας τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ελευθερία έκφρασης και την ιστορική μνήμη.  Κύριος θεσμικός εταίρος του Beyond Borders είναι το ΕΚΚΟΜΕΔ, ο κρατικός φορέας που έχει ως αποστολή του την προώθηση της ελληνικής οπτικοακουστικής παραγωγής σε Ελλάδα και εξωτερικό. Η φετινή θεματική αντανακλάται και στην ίδια την πορεία του Φεστιβάλ. Αντιμέτωπο με σημαντικές οικονομικές προκλήσεις και με τη διαρκώς αυξανόμενη επισφάλεια των πολιτιστικών πόρων, το Beyond Borders κλήθηκε φέτος να επαναπροσδιορίσει τα ουσιώδη στοιχεία της ύπαρξής του. Όταν αφαιρούνται οι βεβαιότητες, οι δεδομένες χρηματοδοτήσεις και οι σταθερές του παρελθόντος, τι είναι εκείνο που παραμένει; Ποιος είναι ο πυρήνας που εξακολουθεί να δίνει νόημα και προοπτική σε έναν πολιτιστικό θεσμό; Από αυτόν ακριβώς τον προβληματισμό αντλεί έμπνευση και η φετινή οπτική ταυτότητα της διοργάνωσης, σχεδιασμένη από την Polkadot Design. Η αφαίρεση μετατρέπεται σε δημιουργική πράξη. Ο περιορισμός γίνεται γλώσσα. Το κενό δεν αντιμετωπίζεται ως έλλειμμα αλλά ως πεδίο δυνατοτήτων, ως χώρος όπου αναδεικνύονται με μεγαλύτερη καθαρότητα οι ιδέες, οι άνθρωποι και οι αξίες που συγκροτούν το Φεστιβάλ.   Βρείτε το λεπτομερές πρόγραμμα των ταινιών, των δράσεων και των συνεργασιών του Φεστιβάλ, ΕΔΩ   Βρείτε το επίσημο trailer της 11ης διοργάνωσης ΕΔΩ   Το Φεστιβάλ τελεί υπό την αιγίδα της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας. Η 11η διοργάνωση πραγματοποιείται με την υποστήριξη της Βουλής των Ελλήνων, του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών, της Ελληνικής Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης, του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, του Ιδρύματος Λάτση, του ZDF, της Swiss Films, της Πρεσβείας της Γερμανίας στην Αθήνα, της Πρεσβείας της Ισπανίας στην Αθήνα και της Πρεσβείας της Σλοβακίας στην Αθήνα.

πηγή: https://beyondborders.gr/el/

Εκδήλωση μνήμης για τον ιστορικό Σπύρο Ασδραχά στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κρήτης

 

Την Τρίτη 21 Απριλίου 2026 και ώρα 19:00 θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση μνήμης για τον ιστορικό Σπύρο Ασδραχά στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κρήτης, στην Πανεπιστημιούπολη Ρεθύμνου, με αφορμή τη δωρεά της βιβλιοθήκης και του αρχείου του στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.

 

Αναλυτικά το πρόγραμμα της εκδήλωσης:

 

19:00-19:30 Χαιρετισμοί

 Γεώργιος Μ. Κοντάκης, Πρύτανης Πανεπιστημίου Κρήτης

 Γεώργιος Σταματόπουλος, Αντιπρύτανης Οικονομικών και Υποδομών

 Αγγέλα Καστρινάκη, Κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής

 Φωτεινή Ασημακοπούλου, Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ

 

 19:30-20:30 Ομιλίες

 

·      Ελένη Κωβαίου, Διευθύντρια Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Κρήτης

 «Η συλλογή βιβλίων και το αρχείο Ασδραχά στην Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κρήτης»

 

·      Ευθύμιος Νικολαΐδης, Ομότιμος Διευθυντής Ερευνών, ΕΙΕ

 «Συνομιλίες με τον Σπύρο Ασδραχά για την ιστορία των επιστημών»

 

·      Σωκράτης Πετμεζάς, Ομότιμος Καθηγητής Τμήματος Ιστορίας & Αρχαιολογίας

 «Αναμορφώνοντας την ελληνική ιστοριογραφία»

 

·      Ελευθερία Ζέη, Πρόεδρος Τμήματος Ιστορίας & Αρχαιολογίας,

 «Ο Σπύρος Ασδραχάς και η ανοικτή βιβλιοθήκη»

·                ·      Maurice Aymard, Ομότιμος Καθηγητής-Διευθυντής Σπουδών στην Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales (E.H.E.S.S.), Πρώην Διευθυντής του Maison des Sciences de l’Homme (M.S.H.)

«Spyros Asdrachas entre Athènes et Paris: une longue présence, une amitié profonde»

Πηγές:΄Εκδήλωση μνήμης για τον ιστορικό Σπύρο Ασδραχά, Πανεπιστήμιο Κρήτης

         https://www.avgi.gr/koinonia/520883_ekdilosi-mnimis-sto-panepistimio-kritis 

 

BEYOND BORDERS   ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ  ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΚΑΣΤΕΛΛΟΡΙΖΟΥ       To Beyond Borders ταξιδεύει στην Αθήνα 2026!

Για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά, το Beyond Borders | Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελόριζου επιστρέφει στην Αθήνα, φέρνοντας βραβευμένα ντοκιμαντέρ και masterclasses από κορυφαίους διεθνείς επαγγελματίες στο κοινό, σε ένα συναρπαστικό τριήμερο.   Από την Παρασκευή 27 έως και την Κυριακή 29 Μαρτίου η Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιερά Οδός 48 & Μ. Αλεξάνδρου 134-136, στάση μετρό Κεραμεικός) γεμίζει με συγκλονιστικές ταινίες που σχολιάζουν με αποκαλυπτικό τρόπο πτυχές της Ιστορίας και της κοινωνίας απ’ όλον τον κόσμο.  Όλες οι προβολές και οι δράσεις πραγματοποιούνται με ελεύθερη είσοδο, με σειρά προτεραιότητας.  Παράλληλα κατά το τριήμερο θα πραγματοποιηθεί προκαταρκτική συνάντηση εργασίας για το νέο Φόρουμ Ανάπτυξης Συμπαραγωγών που σχεδιάζει από φέτος το Beyond Borders υπό την καθοδήγηση του κορυφαίου στο είδος, Rudy Buttignol C.M., καθώς και masterclass για την τέχνη του Pitching, με την Dr. Claudia Schreiner, Head Moderator του Beyond Borders Pitching Lab, τ. επικεφαλής του Masterschool στο Documentary Campus με έδρα το Βερολίνο και το Μόναχο και με τεράστια εμπειρία στον κινηματογραφικό χώρο.   Κλείστε τη δωρεάν συμμετοχή σας για το Co-Production Development Forum ΕΔΩ και για το Masterclass «Pitch It!» ΕΔΩ.   Οι κρατήσεις είναι υποχρεωτικές.   Μπορείτε να βρείτε το αναλυτικό Δελτίο Τύπου με όλες τις πληροφορίες για το τριήμερο ΕΔΩ.   Βρείτε το προωθητικό βίντεο της δράσης ΕΔΩ.   Μπορείτε να βρείτε το αναλυτικό πρόγραμμα των προβολών ΕΔΩ.       ‍Beyond Borders Παλλάδος Αθηνάς 17 15351,Παλλήνη Αττικής, Τήλ: 210 66 69 140 και 210 66 69 131. e-mail: info@beyondborders.gr  Tο Φεστιβάλ Beyond Borders αποτελεί διοργάνωση του Ελληνικού Ιδρύματος Ιστορικών Μελετών (ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ.) Beyond Borders Pallados Athinas 17 Street, 15351, Pallini,Greece, Tel: 210 66 69 140 & 210 66 69 131. e-mail: info@beyondborders.gr  Beyond Borders is organized by the Hellenic History Foundation (IDISME).

"Οι Δωσίλογοι" του Μενέλαου Χαραλαμπίδη

 

Την Τετάρτη 4 Μαρτίου ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης θα μιλήσει για το βιβλίο του "Οι Δωσίλογοι".

Πλατεία Κεχαγιά, Αίθουσα Δημ. Συμβουλίου Δ. Δελφών, στις 7μμ.

Θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση.

Συνδιοργανωτές: Γενικά Αρχεία του Κράτους - Τμήμα ΓΑΚ Φωκίδας

                             Ε.Λ.Μ.Ε. Φωκίδας

                             Ένωση Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης Ν. Φωκίδας

                             Εκδόσεις Αλεξάνδρεια